على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3941
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
هسته ( haste ) ا . پ . خسته ميوهها مانند زردآلو و هلو و جز آن . و وجود و هستى . و هسته انگور را جنجه نيز گويند . هستى ( hasti ) ا . پ . وجود و ذات . و گيتى و جهان و عالم . و مخلوق و موجود . و دولت و ثروت . و خودبينى و خودپسندى . و هستى دو روزه : زندگانى ناپايدار و فانى . و هستى صرف : وجود مطلق . و هستى ناكس : عمر فانى و ناپايدار و كوتاه . هستيدن ( hastidan ) ف ل . پ . بودن و شدن . و راضى شدن و قبول كردن و شايستن و ارزيدن و ارزش داشتن . هستى فروش ( hasti - faruc ) ص . پ . واو مجهول - آنكه اعتماد مىكند بر درازى عمر و بر بقا . هسد ( hasad ) ا . ع . مرد دلير . و شير بيشه . ج : هساد . هسر ( hasar ) ا . پ . يخ و آب فسرده . هسرة ( hosrat ) ا . ع . نزديكان و خويشان از عموها و خالوها . هسع ( has ' ) م . ع . هسع هسعا ( از باب فتح ) : شتاب كرد . هسك ( hask ) و ( hasak ) ا . پ . ابزارى كه بدان غله را باد دهند تا از كاه جدا گردد . و طبقى از نى كه بدان غله را پاك كنند . هسم ( hasm ) م . ع . لغة فى الهشم . هسم ( hosom ) ا . ع . كاويها و محرقها . هسهاس ( hash s ) ا . ع . شبانى كه گوسپندان را همه شب چراند و پاس دارد . و آنكه جهة يك كارى بشب خواب نكند . و قصاب . و سير شتاب . هسهاس ( hash s ) ص . ع . قرب هسهاس : قرب شتاب . هسهسة ( hashasat ) ا . ع . آواز خفى جنيان كه در بيابان بشب شنيده شود . و آواز زره و پيرايه . و صداى پاى در شب . و پيوسته روانى آب . و هر چيزى كه داراى آواز خفى باشد . ج : هساهس . و هساهس الناس : سخنهاى خفى مردمان كه شنيده نشود . هسير ( hasir ) ا . پ . يخ و هسر و آب فسرده . هسيرة ( hosayrat ) ا . ع . مصغر هسرة . هسيس ( hasis ) ا . ع . ريزه ريزه از چيزى . و سخن پنهان و نرم و خفى . هش ( hac ) ا . پ . حركت و جنبش و كوچ و رحلت و روانگى . و گل و لاى . هش ( hec ) ا . پ . دسته قلبه كه بدان جفت گاو را محكم مىبندند . هش ( hoc ) ا . پ . هوش و زيركى و فراست و ذهن و عقل و شعور و هوشيارى و جان . و مرك و موت و اجل . و هش داشتن : زيرك و عاقل بودن و دانا و خردمند بودن . و طبيب عيسوى هش : پزشك داناى كار آزموده مانند حضرت عيسى . هش ( hoc ) پ . كلمهايست كه بدان ستور بخصوص خر را منع از رفتار مىكنند . هش ( hacc ) ا - ص . ع . اسب بسيار خوىآور ضد هلود . و نان نرم . و شئ هش : چيز سست و نرم . و رجل هش بش : مرد شادمان خوشروى ، و چون خواسته باشند كسى را مدح كنند مىگويند : هوهش المكسر : يعنى او نرم و خوش خوى است هنگام خواستن چيزى از وى . و اطعمه هشامشا : خورانيدم به او طعام پاكيزه . هش ( hacc ) م . ع . هش الرجل هشا ( از باب نصر و ضرب ) : برجست آن مرد با عصا . و هش الورق بعصا : زد عصا را بر برك درخت تا فرو ريزد . و قوله تعالى : وَ أَهُشُّ بِها عَلى غَنَمِي . هشاش ( hac c ) ص . ع . خبز هشاش : نان نرم . هشاش ( hac c ) م . ع . هش هشاشا و هشاشة . ر . هشاشة . هشاش ( hacc c ) ص . ع . شادمان و خوشحال و خوشخوى و نرمدل و با ملاطفت . هشاشة ( hac cat ) م . ع . هش فلان اليه و له هشاشا و هشاشة ( از باب ضرب و سمع ) : شادمانى نمود بسوى آن و سبكى نمود و خرسند گرديد . و هش الشئ هشاشة ( از باب سمع ) : نرم و سست گرديد آن چيز . هشاشة ( hacc cat ) ص . ع . قربة هشاشة : مشكى كه بواسطه تنكى و نازكى پوست آب از وى چكد . هشام ( hec m ) ا . ع . جود و بخشش و جوانمردى و سخاوت . و از اعلام است . و هشام بن عبد الملك بن مروان ابن حكم : دهمين خليفه از خلفاى بنى اميه كه از سال 105 هجرى تا سال 125 خلافت نمود . هشپلك ( hocpolak ) ا . پ . صدايى كه كبوتربازان وقت پرانيدن كبوتران با دو سر انگشت دست از دهان بيرون كنند . هشت ( hact ) پ . ص . توصيفى